Zaanstraat Amsterdam

In opdracht van Rochdale – Delta Forte hebben wij het monumentale complex Zaanstraat ingrijpend gerestaureerd. De aanpak omvatte het zoveel als mogelijk terug brengen van het casco in de oorspronkelijke staat  en het verbeteren van het wooncomfort middels een  uitgebreide renovatie met herindeling van de woningen.

Het woningbouwcomplex bestaat uit in oorsprong 256 arbeiderswoningen en is in 1918 ontworpen door de architecten Tj. Kuipers en A. Ingwersen. In 1919 is het complex gebouwd voor de toenmalige woningbouwvereniging “Patrimonium” in een Rationalistische trant. Het complex ligt met vijf ongelijke bouwblokken aan de Spaarndammerdijk, Oostzaanstraat, Hembrugstraat en Zaanstraat, als een hogere buitenring rondom complex “Zaanhof”. De vijf onderdelen van het complex zijn in detaillering gelijkvormig, tellen drie tot vier bouwlagen en een zolderverdieping. De bouwblokken zijn opgetrokken in baksteen (kruisverband). De schild- en zadeldaken zijn met leien belegd en de gevelwanden vertonen een indeling met kleine varianten op een repeterend schema. Waarbij ter afwisseling topgevels, erkers en traptorens zijn aangebracht.

Het complex is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectonische waarde als voorbeeld van grootstedelijke arbeiderswoningbouw uit de beginjaren van de twintigste eeuw. Waarbij de bouwblokken met het stedenbouwkundig ontwerp door middel van groepering en variatie tot een architectonisch geheel zijn gecomponeerd, alsmede vanwege de ensemblewaarde in relatie met de binnen deze ring gelegen hof bebouwing.

Wij hebben als architectenbureau de restauratie als volgt aangepakt. De gevels zijn, in een eerder onderhoud aan het complex, van een vocht afsluitende verflaag voorzien. Dit heeft tot veel schade aan het metselwerk en aan andere constructieve onderdelen geleid. De gevels zijn gereinigd en hersteld en het metselwerk is voorzien van een nieuwe snijvoeg. Maar liefst zeven handelingen waren nodig om de monumentale uitstraling van de gevels terug te brengen.

De in het verleden geplaatste kunststofkozijnen in de voorgevels, zijn verwijderd en vervangen door houten kozijnen. In de bovenlichten zijn hoofdzakelijk zesruits roedeverdelingen met monumenten isolatieglas toegepast. De raamopeningen van de winkels waren gedeeltelijk dichtgemetseld. Dit metselwerk is verwijderd en ook hier zijn kozijnen volgens de vroegere afmetingen en indeling aangebracht. Hierdoor is met name op de begane grond en op de hoeken van het complex de grote mate van transparantie hersteld.

In de entrees zijn voordeuren volgens de oorspronkelijke vormgeving en detaillering

teruggebracht. De achtergevels van de poortgebouwen zijn gerestaureerd overeenkomstig het principe van de voorgevels, inclusief het vernieuwen van de balkonhekken. De indeling van de woningen is in het merendeel gewijzigd  en voorzien van een nieuw inbouwpakket met een hoogwaardige isolatie zowel bouwfysisch als geluidstechnisch.

Het complex is in eer hersteld.

<